Hala ere, asimilazio prozesuak bere horretan jarraitzen du. Euskaldunoi ezberdintasun kontuekin bazterrak nahastea leporatzen digute; garenari uko egin, eta munduko hiritar izateko gonbidapenak jasotzen ditugu etengabe. "Hori suertea nonahikoak diren horiena! Sasi guztien gainetikan dabiltza hegan". Sasi artean ibiltzea nekeza da, baina ez diogu euskaldun izateari uko egingo. Garenari eutsi behan diogu, munduko hizkuntza eta kultur aniztasunaren ondareari euskararen herri osasuntsuak bere berezko ekarpena egiten jarrai diezaion.
Erasoak eraso euskaldun izateaz harro, garena izaten jarraitzeko nahia eta gogoa askotan erakutsi dugu euskaldunok. Honi esker, hamaika proiektu sortu ditugu ordezkapen prozesuari aurre egin, eta euskaraz bizitzeko nahiari hauspoa emateko.
Euskaldunak burujabe.
Hasteko asimilazio prozesuak gugan izan duen
eragina onartzea dagokigu. Kontzienteki edo in-
kontzienteki gure eguneroko hizkuntza praktika
sumisoa bilakatu da. Praktika burujabearen al-
deko hautua indartu behar dugu hau gainditzeko.
Zazpi euskaldun + erdaldun bat = zortzi erdaldun
ekuazioarekin amaitu, eta euskaraz bizi den herria
nabarmentzea ekarriko duen praktika, hain zuzen
ere. Honetarako, autoestimua berreskuratu, eta
euskaldun izatearen harrotasuna eguneroko jar-
dunaren erdigunean kokatu behar dugu ezinbes-
tean. Eta jokabide aldaketa hau bultzatzeko,
euskaraz bizitzeko hautua egiteko, norbanakoa-
ren determinazioa ezinbestekoa da. Baina ezin
dugu dimentsio kolektiboa ahaztu. Beraz, euskal
komunitateak egin behar du euskaldun burujabe
bizitzearen alde.
Euskal Herria burujabe.
Sasi guztien gainetik ibili ahal izateko, euskaraz bi-
zitzeko hautua egiteaz gain, lehentasunezko esta-
tusa behar du euskarak bere lurralde osoan.
Legeen zein prestigioaren bitartez eraiki beha-
rreko lehentasunezko estatusa. Horretarako, eza-
gutu beharrekoa zein funtzio guztietarako hizkuntza izendatu behar da euskara. Eta hizkuntza politikaren bitartez alor guztietan nagusi izateko neurriak hartu behar dira.
Baina aldaketa hauek ez daude gure esku. Fran-
tziar eta espainiar konstituzioek ez digute horretarako aukerarik ematen. Horregatik burujabetza
behar du Euskal Herriak.
Euskalduna eta burujabea. Biak dira aldaketa
hauen oinarriak. Beraz, norbanakoak zein herriak,
bakoitzari dagokigunetik, euskaldun eta burujabe
izateko determinazioari beste bultzada bat eman diezaiogun, sasi guztien gainetik euskaldunak eta libreak izateko Euskal Herrian.
Sasi guztien gainetik, Euskaldun eta burujabe!
